Dorpskerk Barendrecht

Tekst van de preek op Paasmorgen 8 april 2007

Ds. Ph. van Wijk

 

orde van de dienst

 

Lieve gemeente,

 

Bij dit prachtige lenteweer dat we al gekregen hebben, kun je romantisch dromen. En zeker op het Paasfeest. De bloesem en de bloemen. De eitjes en die prachtige natuur. Alles wordt weer nieuw. Je kunt er de mooiste poëzie op loslaten. En als je het zonlicht over je gezicht laat glijden, zittend op een beschut plekje in je tuin, en je voelt die nieuwe kracht van de zon dan lijkt de wereld toch anders. Dat voedt die romantiek.

 

Helaas gaat de wereld gewoon door. En vroeg of laat sta je weer met je beide benen op de grond. Dromen bleken bedrog. Het leven even weerbarstig als altijd.

 

Maar Pasen, gemeente, is werkelijk een nieuwe schepping. Niet op die dromerige romantische manier.

Alles opnieuw geschapen, zegt Johannes eigenlijk.

Vroeg op de eerste dag van de week toen het nog donker was.

Dat is toch de eerste scheppingsmorgen, als duisternis heerst over de oervloed.

Maar in het midden van die oerchaos, die machten van de duisternis, klinkt de stem van God. Licht. De scheiding van licht en duisternis.

En daar, vanaf die eerste dag van de scheppingsweek begint een nieuwe wereld te ontstaan.

 

Dat is wat volgens Johannes nog een keer is gebeurd. Op de eerste dag van de Paasweek.

Omdat die nieuwe wereld toch oud was geworden.

 

Johannes heeft zojuist ook verteld over de zesde dag. Ooit klonk op de zesde dag Gods vreugdevolle roep: het prachtigste wat Ik gemaakt heb: zie de mens! Deze zesde dag klinkt het nog een keer. Maar nu uit de mond van Pilatus. ‘Zie de mens’. De kroon van de schepping heeft een doornenkroon gevlochten. De koning van de schepping, de mens, draagt op deze zesde dag de bespottelijke karikatuur van het koningschap, een purperen mantel waarmee de soldaten Hem hebben vernederd.

Ja, Pilatus, je hebt gelijk. Zie de mens! Dat is de mens. Zo is de mensheid vervallen. Kapot gegaan aan de rivaliteit. Zie de mens: de een levert de ander uit. De een sluit de ander uit. De mens van de oude schepping. Het was al vroeg begonnen. Kaïn, Abel.

Wat is de kern van de mensheid? Dat vertellen de evangelisten. Dat er uiteindelijk iemand de zondebok wordt. Zo probeert de mens te leven.

Dat is de manier waarop samenlevingen in de oude schepping in stand gehouden worden.

En zover kan het overal komen, dat de echte rechtvaardige vermoord wordt.

Laten we niet menen dat het in Barendrecht niet zou kunnen gebeuren. Dat we een vredig dorp zijn. Ook dat is valse romantiek. Elke dag wordt ook in ons midden Jezus vermoord.

En God zag dat het niet goed was.

Er zal een nieuwe schepping en een nieuwe mensheid moeten komen.

 

Na de zesde dag kwam de zevende dag.

Rustdag.

Jezus lag in het graf.

 

Maar dan.

Petrus en Johannes, onderweg op de eerste dag van de nieuwe week, leven nog in het oude patroon. Zij denken nog vanuit de oude gebeurtenissen. De oude wereld. Ook al hebben ze gehoord van Maria van Magdala dat de steen van het graf af is.

 

Het graf. De dode. Dat is de wereld van de moord. Daar hadden zij niet aan mee gedaan. Of toch wel?! Ze hadden gezwegen. Een van beiden er glashard om gelogen. Wie uit diplomatie of politieke berekening niet opkomt voor de het recht van de ontrechte rechtvaardige, maar zijn mond houd, bang is voor zijn hachje, die kan denken dat hij de andere week weer gewoon door kan gaan, maar die leeft toch bij een graf.

Dat is één van de krachtigste dingen van het evangelie. Dat het de wereld niet indeelt in good guys en bad guys.

Dacht je dat Petrus en Johannes daar gelopen hebben met het gevoel: die slechte hogepriester en dat vreselijke Sanhedrin, en die onrechtvaardige Pilatus en Herodes, -  zichzelf beschouwend als de goede partij?

Zij hebben daar gelopen met het geweten dat ook zij hun bijdrage hebben gehad in het drama met Jezus. Ook zij zijn meegezogen en daarom gevlucht.

Dat is een oude wereld. Ongelofelijk veel mensen leven in dat soort patronen. Ze hebben het laten gebeuren dat er geen recht was voor hun vriend of hun zus of hun collega. ‘Ik kon er toch ook niks aan doen?’ En ze denken verder te kunnen leven. Maar in hun wereld bevindt zich een graf waarin, in letterlijke of figuurlijk zin, iemand ligt. Soms is het conflict of de verwijdering al lang vergeten. Tot blijkt dat het toch nog in de kelder van je ziel zit.

Blijkbaar is het onmogelijk om jezelf van dit soort krachten te vrijwaren. En blijkbaar moeten we accepteren dat het leven nu eenmaal verder moet. Er komt weer gewoon een volgende week.

Ja, maar dominee, je kunt toch de wereld niet veranderen? Zulke patronen zijn toch onvermijdelijk?

 

De wereld is veranderd!

Het graf is leeg.

Waarom is er geen dode meer in het graf?

Omdat Jezus anders dan alle andere mensen had gereageerd op zijn uitwerping en moord.

Omdat Hij midden in de verschrikkelijke chaos van de nacht van het kwaad zich niet heeft laten meeslepen door dezelfde gevoelens.

Geen lafheid op het moment dat Hij ziet aankomen dat Hij vermoord wordt.

Geen bittere boosheid op zijn vrienden die het op het beslissende moment af hadden laten weten. Geen rivaliteit aan zijn kant tegenover degenen die Hem wel als hun rivaal hadden gezien.

Hij had aan het kruis terecht kunnen bidden: Vader vernietig deze wereld, deze mensheid die Mij als de enige die werkelijk rechtvaardige is in de nacht van de dood jaagt. Vader, naar de hel met de mensheid.

Maar Hij volhardde in pure liefde. Tegenover zijn laffe vrienden. Petrus. Hij roept hem terug met de blik van de liefde op het moment dat hij Hem keihard laat vallen. En tegenover zijn bittere vijanden. Hij bidt. ‘Vader vergeef het hun, want zij weten niet wat ze doen.’

Haal alle romantiek even bij het woord ‘liefde’ weg. Want dit is liefde. Hier is het bewijs dat Jezus men en God in één persoon was. God is liefde. God is licht. God is leven.

Jezus is liefde. Jezus is licht. Jezus is leven.

 

En daarom is het graf leeg.

Het is onmogelijk dat iemand die zo volkomen liefde is, door een moord, door de dood wordt vastgehouden.

Dat is Pasen. Het graf is leeg.

De liefde heeft het gewonnen van de nacht van de oerchaos.

De Geest van God zweefde over de oerwateren. En toen was er de liefde en het licht. De eerste dag.

Een nieuwe schepping.

 

Het is onmogelijk dat de wereld door ons veranderd wordt. Omdat wij kennelijk altijd in de patronen, waarover we het hadden, blijven denken en doen.

Maar ongekend is de kracht van Pasen. Jezus. Liefde. Licht.

En daarom is het wel mogelijk geworden.

Door die nieuwe wereld te scheppen zonder haat en wraak en vergelding en wrok en rivaliteit, puur alleen opgebouwd uit liefde, is het ook voor ons mogelijk geworden om in die nieuwe wereld te gaan delen.

Daar zij we in gedoopt. Mensen van Pasen.

Pasen is maar niet een of andere wonderbaarlijke herrijzenis van een lijk van een beroemdheid. Maar begin van een totaal nieuwe schepping. Nieuwe wereld. Nieuwe samenleving. Vrede op aarde in mensen van Gods welbehagen.

Laat je er door bepalen.

Laat dat zonlicht zijn dat langs je strijkt. Je zult een nieuwe vitaliteit bij jezelf merken. Pasen is volop alles nieuw. Omdat je ook zelf uit de cirkel uitgehaald wordt. Al je verhoudingen mogen nieuw worden.

 

Een tuin van vrede.

Weet je, eigenlijk heeft Maria zich niet helemaal vergist, zou je kunnen zeggen.

Ze ziet de tuinman. En ik kan mij niet onttrekken aan de indruk dat Johannes daarmee nog een verwijzing maakt naar het oerbegin van de schepping. Naar die tuin van vrede.

 

Lieve mensen. Het is Pasen. We moeten allemaal uit ons cirkeltje uitkomen.

De commercie speelt daar handig op in. Je wordt stapelgek gemaakt met alle folders die je rond deze paasdagen in de valse romantiek willen zuigen. Kopen. Nieuwe meubels. Nieuwe tuinmeubels. Folder van de grootgrutter met pagina’s vol romantisch gedekte tafels. Alsof het paradijs weer terug te halen is. Heel de commercie wil je de leugen laten geloven dat je leven vol geluk en nieuw is als je nu wat koopt. Het is niet meer dan nagebootst geluk. In wezen blijven al de menselijke verhoudingen, die de wereld vermoeiend oud hadden gemaakt, zitten. Net als in deze kerk blijven de grafzerken van doodgebloede verhoudingen in ons leven liggen.

 

Maar Pasen is echt vernieuwend. Een nieuwe scheppingsmorgen. De eerste dag! Omdat het licht van de liefde en het leven het gewonnen hebben.

In die liefde en die nieuwe schepping zijn wij gedoopt.

Sta op. Laat deze wereld van totale liefde uw scheppingskracht zijn, zodat ook om u heen de wereld herrijst. Laat over elk conflict, over elke verwijdering, over elke verloren vriend of collega of broer of zus, over elke figuurlijke grafzerk waarmee uw levensvloer nog geplaveid is, het licht van de liefde van God dat in Pasen is gaan schijnen, opgaan. Totale vergeving. Verzoening. En de vrede van God die alle verstand te boven gaat zal uw harten en zinnen bewaren in Christus Jezus! Ja, de vrede van God zal deze wereld vernieuwen tot een tuin van vrede.

 

Eer aan de Vader

Eer aan de Zoon

Eer aan de heilige Geest.